Home Life Studie wijst uit: zelfmoord bij Amerikaanse jongens gestegen na ’13 Reasons Why’

Studie wijst uit: zelfmoord bij Amerikaanse jongens gestegen na ’13 Reasons Why’

Directeur van Vlesp Gwendolyn Portzky: 'Wie met suïcidepreventie bezig is, weet dat zo'n serie schadelijk is en kan leiden tot copy-catsuïcide.'

13 Reasons Why
© Beth Dubber via Netflix

Twee jaar nadat ’13 Reasons Why’ voor het eerst op Netflix te zien was, zijn onderzoekers tot de constatatie gekomen dat de zelfmoordcijfers bij Amerikaanse jongeren na de release van de serie gestegen zijn. Dat is volgens Gwendolyn Portzky van het Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie niet verwonderlijk: ‘Wie met suïcidepreventie bezig is, weet dat zo’n serie kan leiden tot copycatsuïcide.’

Onderzoekers van het Nationwide Children’s Hospital in Ohio hebben van 2013 tot 2017 maandelijks en jaarlijks de zelfmoordcijfers in de Verenigde Staten gemeten en de resultaten opgedeeld in verschillende leeftijdsgroepen. Uit die studie is gebleken dat in de maand nadat ’13 Reasons Why’ op Netflix verscheen, het hoogste aantal zelfdodingen van de laatste 5 jaar bij Amerikaanse 10- tot 17-jarigen gebeurde. Ook 9 maanden na releasedatum beroofden 195 jongeren meer zich van het leven dan andere jaren.

Cijfers voor België zijn er nog niet, maar volgens directeur van het Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie (Vlesp) Gwendolyn Portzky hebben jongeren in Vlaanderen wel aangegeven dat de show invloed had op hun gemoedstoestand. ‘Tussen hulpverleners hoorde je wel dat sommige jongeren aangaven dat ze naar ”13 Reasons Why” hadden gekeken en zich nadien heel down en aangedaan voelden. De show trok echt hun stemming naar beneden’, vertelt Portzky.

Copycat-suïcide

Voor de stijging van het aantal zelfdodingen in de Verenigde Staten is volgens Portzky een logische verklaring. ‘Voor personen die al aan zelfdoding denken, kunnen expliciete beelden zoals in ”13 Reasons Why” de laatste druppel zijn. We weten al langer dat het heel expliciet in beeld brengen of beschrijven van een methode voor zelfmoord een effect heeft op iemand die er al aan denkt. Het kan leiden tot copycatsuïcide.’

Ook het feit dat er niets positiefs gebeurt in het leven van Hannah Baker speelt volgens haar parten. ‘In de serie zie je dat het ene na het andere misloopt: mensen die haar in de steek laten, pestgedrag, aanranding… Dat, in combinatie met de expliciete zelfmoordscène, biedt zeker geen positieve inspiratie voor jongeren.’

Preventief werken

Nochtans weten experten tegenwoordig heel goed wat preventief kan werken. En dat hadden de makers ook in de serie moeten toepassen. ‘De goede aanpak is tonen hoe iemand stap voor stap uit zijn of haar depressie raakt, ook al zit die persoon heel diep. Dat is preventief werken’, aldus Portzky.

Wat opvalt, is dat de stijging vooral bij jongens te zien is, terwijl het resultaat bij meisjes stabiel is gebleven. Een echte reden daarvoor is uit het onderzoek niet gebleken, maar volgens Portzky zijn er enkele mogelijke verklaringen. ‘Een eerste hypothese is dat, als het gaat over zelfmoord wereldwijd, de cijfers bij mannen sowieso hoger zijn dan bij vrouwen. Een tweede verklaring is dat de methode die gebruikt wordt in ’13 Reasons Why’ iets meer gewelddadig is en eerder door jongens dan door meisjes wordt gebruikt. Een derde logische redenering is dat er in de laatste aflevering van het eerste seizoen een van de mannelijke personages een heftige suïcidepoging onderneemt met een wapen.’

Voor het derde seizoen hoopt het Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie op een betere aanpak. ‘Wij hopen dat er niet te veel op zelfdoding wordt gefocust en dat ze tonen dat er ook goeie manieren bestaan om met je depressie en zelfmoordgedachten om te gaan. En we willen dat methodes om hulp te krijgen meer in de verf worden gezet.’

Wie met vragen zit rond zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de website www.zelfmoord1813.be.

Lees ook:

Nog 1 stap voor je onze desktop-meldingen kan ontvangen!

Geef je browser toestemming om je desktop-meldingen van Flair te sturen.